
उर्दू साहित्याच्या संवर्धनाचा जागर; अल-फैज फाऊंडेशनतर्फे खान्देशातील साहित्यिकांचा गौरव!
कय्यूम असर, रईस फैजपुरी, रागिब ब्यावली आणि सलाहुद्दीन अदीब यांना मानाचे पुरस्कार प्रदान; चौथा वार्षिक पुरस्कार सोहळा थाटात

जळगाव I प्रतिनिधी उर्दू भाषा ही केवळ संवादाचे माध्यम नसून ती एक संस्कृती, चारित्र्य, प्रेम आणि आपुलकीचे प्रतीक आहे. उर्दू भाषेचे अस्तित्व टिकविण्यासाठी केवळ भावना व्यक्त करून चालणार नाही, तर नियोजनबद्ध, जागरूक आणि प्रामाणिक प्रयत्नांची नितांत आवश्यकता आहे, असे प्रतिपादन प्रसिद्ध पत्रकार, कवी तथा विचारवंत डॉ. मेहताब आलम (भोपाळ) यांनी केले.
अल-फैज फाऊंडेशन, जळगावच्या ‘बज़्मे उर्दू अदब’तर्फे आयोजित चौथा वार्षिक उर्दू साहित्य पुरस्कार वितरण सोहळा के. के. मोतीवाला हॉल येथे मोठ्या उत्साहात आणि दिमाखदार वातावरणात पार पडला. या सोहळ्याच्या अध्यक्षस्थानी डॉ. अब्दुल करीम सालार होते.
या सोहळ्यात खान्देशच्या साहित्य, काव्य, कथा आणि पत्रकारिता क्षेत्रात उल्लेखनीय योगदान देणाऱ्या मान्यवरांचा पुरस्कार देऊन गौरव करण्यात आला. सन २०२५ चा ‘सैफ भासावली काव्य पुरस्कार’ रईस फैजपुरी, ‘फारूक आझमी कथा व काव्य पुरस्कार’ कय्यूम अथवार, ‘ईमान ब्यावली पुरस्कार’ रागिब ब्यावली आणि ‘शम्स एजाज पत्रकारिता पुरस्कार’ सलाहुद्दीन अदीब यांना प्रदान करण्यात आला. प्रत्येक पुरस्कारामध्ये स्मृतिचिन्ह, प्रशस्तिपत्र, शाल आणि ११ हजार रुपये रोख रक्कम देऊन मान्यवरांचा सन्मान करण्यात आला.
युवा साहित्यिकांना प्रोत्साहन देण्याच्या उद्देशाने युवा स्तंभलेखक उसैद अशहर आणि आतिफ अदनान यांना ‘उदयोन्मुख प्रतिभा पुरस्कार’ प्रदान करून त्यांच्या साहित्यिक कार्याची दखल घेण्यात आली.
या सोहळ्याचे विशेष आकर्षण म्हणजे उर्दू मातृभाषा नसतानाही या भाषेच्या प्रचार, प्रसार आणि संवर्धनासाठी निष्ठेने कार्य करणाऱ्या व्यक्तींचा करण्यात आलेला गौरव होय. डॉ. महेंद्र कुमार पगारे, डॉ. मूलचंद उदासी आणि उर्दू विषयात पदव्युत्तर शिक्षण घेतलेले सुनील कुमार हसवानी यांना ‘उर्दू प्रेमी पुरस्कार’ देऊन सन्मानित करण्यात आले. तसेच डॉ. मेहताब आलम, उर्दू कारवाँ मुंबईचे अध्यक्ष फरीद अहमद खान आणि प्रसिद्ध सूत्रसंचालक हारून उस्मानी यांना ‘निशाने अलफैज पुरस्कार’ प्रदान करण्यात आला.
कार्यक्रमात विशेष अतिथी म्हणून अब्दुल मजीद झकारिया, इजाज मलिक, मुफ्ती हारून नदवी, अकील इस्माईल, जफर शेख आणि डॉ. गयास उस्मानी उपस्थित होते.
यावेळी मुफ्ती मुहम्मद हारून नदवी यांनी उर्दू भाषेच्या संवर्धनासाठी प्रामाणिक आणि सातत्यपूर्ण प्रयत्नांची गरज अधोरेखित केली. ज्येष्ठ पत्रकार मुश्ताक करीमी यांनी आपल्या प्रभावी भाषणातून उर्दूतील कालबाह्य होत चाललेल्या शब्दांचे पुनरुज्जीवन आणि शब्दांच्या अचूक उच्चारांवर काम करण्याची आवश्यकता व्यक्त केली. उर्दूचा खऱ्या अर्थाने विकास करायचा असेल, तर केवळ तिच्या पानांना नव्हे, तर तिच्या मुळांना पाणी घालावे लागेल. यासाठी शिक्षक आणि पालकांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची असल्याचे त्यांनी सांगितले.
उर्दू कारवाँ मुंबईचे अध्यक्ष फरीद अहमद खान यांनी आपल्या मनोगतात सांगितले की, उर्दू भाषिक नसलेल्या व्यक्तींनाही उर्दूच्या सेवेसाठी पुरस्कार देणे ही उर्दूच्या गंगा-जमुनी तहजीब आणि सर्वसमावेशक संस्कृतीची जिवंत साक्ष आहे.
अध्यक्षीय भाषणात डॉ. अब्दुल करीम सालार यांनी उर्दू भाषेच्या प्रचार-प्रसारासाठी सुरू असलेल्या कार्याचा आढावा घेतला. त्यांनी स्वतः संकलित केलेल्या ‘उर्दू के बेलौस सिपाही’ या पुस्तकाचा उल्लेख करताना जळगाव जिल्ह्यातील हयात असलेल्या लेखकांच्या साहित्यिक योगदानाचा परिचय करून देणाऱ्या एका विस्तृत पुस्तकाच्या प्रकाशनाचे काम सुरू असल्याची महत्त्वपूर्ण माहिती दिली.
कार्यक्रमाच्या प्रारंभी अजीज सालार, मुश्ताक सालार, आसिफ पठाण, जाहिद सर आणि जुबेर खान यांनी उपस्थित मान्यवरांचे स्वागत केले. पुरस्कार विजेत्यांनीही आपल्या भावना व्यक्त करत आयोजकांचे आभार मानले.
या सोहळ्याला जिल्हाभरातील साहित्यिक, कवी, लेखक, पत्रकार, शिक्षणतज्ज्ञ आणि उर्दूप्रेमींनी मोठ्या संख्येने उपस्थिती लावली. कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन साबीर मुस्तफाबादी, प्राचार्य वकार शेख आणि इफ्तेखार गुलाम रसूल यांनी प्रभावीपणे केले.
खान्देशच्या साहित्यिक परंपरेचा सन्मान, उर्दू भाषेच्या संवर्धनाचा संकल्प आणि नव्या पिढीतील प्रतिभेला प्रोत्साहन देणारा हा पुरस्कार सोहळा जळगावच्या साहित्यिक वर्तुळासाठी निश्चितच अभिमानास्पद आणि प्रेरणादायी ठरला.




