नेपाळमध्ये महाप्रलयाचा हाहाकार! १६० जणांचा मृत्यू; शेकडो बेपत्ता

तिबेट सीमेवर ग्लेशियर कोसळल्यानंतर महाभयंकर पूर; कैलास-मानसरोवर यात्रेकरूंसह भारतीय नागरिक अडकले, युद्धपातळीवर बचावकार्य

काठमांडू : प्रतिनिधी — नेपाळ-तिबेट सीमेवर ग्लेशियर कोसळून आलेल्या भीषण पुरामुळे नेपाळमध्ये मोठी जीवितहानी झाली आहे. २६ ऑगस्ट रोजी आलेल्या या महाप्रलयात आतापर्यंत किमान १६० जणांचा मृत्यू झाल्याचे वृत्त असून शेकडो जण बेपत्ता आहेत. पुराच्या प्रचंड लोंढ्याने गावे, रस्ते, पूल आणि वीज प्रकल्प उद्ध्वस्त केले आहेत. बचाव पथकांकडून युद्धपातळीवर शोधमोहीम सुरू आहे.

काही मिनिटांत बदलले संपूर्ण चित्र

नेपाळ-तिबेट सीमेवरील रासुवा भागात अचानक आलेल्या महापुराने मोठा विध्वंस केला. प्राथमिक माहितीनुसार हिमनदीतील बर्फ, दगड आणि मातीचा मोठा लोंढा नदीत कोसळल्याने पाण्याचा प्रचंड प्रवाह निर्माण झाला. सुरुवातीला या घटनेचा संबंध भूकंपीय हालचालींशी जोडला जात होता; मात्र अमेरिकेच्या भूवैज्ञानिक सर्वेक्षणानुसार ग्लेशियल कोसळणे आणि त्यातून निर्माण झालेला मलब्याचा प्रवाह ही प्रमुख कारणे असल्याचे समोर आले आहे.

गावे, रस्ते आणि पूल वाहून गेले

पुराच्या तडाख्यात तिमुरे, स्याब्रूबेसीसह सीमावर्ती भागातील अनेक ठिकाणांचे मोठे नुकसान झाले. रस्ते आणि पूल वाहून गेल्याने अनेक भागांचा संपर्क तुटला आहे. जलविद्युत प्रकल्प आणि वीज पायाभूत सुविधांनाही मोठा फटका बसला आहे. त्रिशूली आणि भोते कोशी नदी परिसरात बचावकार्य अत्यंत आव्हानात्मक बनले आहे.

भारतीय यात्रेकरूही संकटात

कैलास-मानसरोवर यात्रेसाठी गेलेल्या भारतीयांसह अनेक परदेशी नागरिक या आपत्तीत अडकले आहेत. उपलब्ध माहितीनुसार भारतीय नागरिकांपैकी किमान १३३ जण बेपत्ता असल्याचे सुरुवातीच्या अहवालात नमूद करण्यात आले होते; त्यानंतरच्या अहवालांमध्ये हा आकडा बदलत असल्याने भारतीय नागरिकांच्या स्थितीबाबत अधिकृत माहितीचे अद्ययावत आकडे महत्त्वाचे ठरत आहेत.

भारताकडून मदतीचा हात

नेपाळमधील आपत्तीच्या पार्श्वभूमीवर भारताने मदतकार्य सुरू केले आहे. पहिल्या टप्प्यात मदतसामग्री पाठवल्यानंतर भारताने दुसऱ्या विमानातून ३७.५ टन मानवतावादी मदत, औषधे आणि अन्नपदार्थ पाठवले आहेत. बचाव व मदतकार्यात आवश्यक ते सहकार्य देण्याची भारताची तयारी आहे.

बचावकार्य युद्धपातळीवर

नेपाळमध्ये लष्कर आणि सुरक्षा यंत्रणांकडून हेलिकॉप्टरच्या सहाय्याने बचावकार्य सुरू आहे. मात्र, रस्ते आणि पूल उद्ध्वस्त झाल्याने अनेक भागांपर्यंत पोहोचणे कठीण झाले आहे. दरम्यान, आणखी पाऊस आणि भूस्खलनाचा धोका असल्याने प्रशासनाने संवेदनशील भागातील नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे.